Alles over sport: #2 – Handboogschieten

2018 Getty Images

De Invictus Games worden volgend jaar alsnog gehouden, van 29 mei tot 5 juni 2021, in Den Haag. De deelnemers van de deelnemende landen zijn inmiddels weer volop in voorbereiding, ze hebben al met al bijna een jaar langer om zich te prepareren voor ons prachtige evenement. Iedere deelnemer heeft zijn of haar favoriete sporten. De komende maanden zullen we op deze plek telkens een sport uitlichten, aan de hand van gesprekken met Invictus-deelnemers. Voor artikel 2, dat over handboogschieten gaat, spraken we met Sonny Te Rure (Nieuw-Zeeland), Irinia Raudsepp (Estland), Gabriel ‘Gabe’ George (Verenigde Staten) en Marcel Neagu (Roemenië).

Door Edward Swier

Ze hebben het er allemaal, gevraagd én ongevraagd, over. Handboogschieten is knap lastig. Omdat het zoveel concentratie vraagt. “Ik ben benieuwd waar ik straks sta, als ik wat vaker getraind heb”, aldus Irina Raudsepp, de minst ervaren handboogschieter van het kwartet. Ze kan veel met de tips van haar collega’s uit het buitenland. “Je moet je zo focussen dat er geen plaats is voor iets anders in je hoofd”, zegt Sonny Te Rure. “Je daagt jezelf mentaal enorm uit”, vult Marcel Neagu aan. “Het is een grote uitdaging om je, zoals in mijn geval, te focussen op je concentratie terwijl je te maken hebt met chronische zenuwpijnen en spierspanningen”, maakt Gabriel George de sport nog íets lastiger.

Uitdagingen overwinnen

Gabriel George, een voormalig lid van de US Navy die ‘medically retired’ is, staat bekend als The One Armed Archer. Het is het gevolg van een motorongeluk, dat hem – naast een flink aantal andere verwondingen – onder meer een verlamde arm opleverde. Hij had dan ook niet gedacht ooit te gaan handboogschieten, en zeker niet op de Invictus Games. “Maar in de zomer van 2018 maakte ik tijdens een sportclinic voor veteranen kennis met boogschieten. Ik keek toe hoe anderen aan het schieten waren, zag hoeveel lol ze erin hadden. Maar ik had niet verwacht dat ík daar een boog aangeboden zou krijgen. Ik herinner me nog dat ik naar die coach keek en me afvroeg hoe hij in vredesnaam dacht dat ik, met één arm, zou gaan schieten. Voor ik het wist haalde hij een touwtje uit zijn zak, bond dat vast aan de zogeheten d-loop en droeg me op erin te bijten en het achteruit te trekken. Ik wist op dat moment meteen dat mijn leven zou veranderen.”

‘Gabe’ kreeg er direct veel lol in, bleek ook aanleg te hebben. Dat is niet alleen fysiek gerelateerd. Handboogschieten is misschien wel de meest complexe van alle sporten die tijdens de Invictus Games worden beoefend.

Een nobele sport

Ging het in de eerste aflevering over atletiek, met al haar verschillende disciplines, ditmaal staat een – zo op het oog – ‘eenvoudiger’ sport centraal. Maar handboogschieten heeft naast een fysieke, vooral ook een mentaal component. Het doel is duidelijk: de pijl in de roos schieten. Maar er zijn zoveel facetten die dat complex maken. Weersomstandigheden zijn van invloed, de fysieke gesteldheid van de sporter én zijn of haar vermogen om de pijl ook ‘in de goede richting te denken’. “Als je beter wilt scoren in het handboogschieten, dan moet je aan je techniek werken, maar moet je ook een goede concentratie hebben. Het is een heel mentale sport. Je moet je loskoppelen van je dagelijkse beslommeringen, je moet aan je routines op de schietbaan denken. Aan je boog, je pijl en het doel”, aldus Marcel Neagu, die het ‘een nobele sport’ noemt. “In deze sport gaat het bij alle atleten om fairplay.”

Sonny heeft zo zijn eigen kijk erop: “Het gaat zeker ook om de concentratie, maar je kunt niet zonder de techniek. Het ene lukt niet als je het andere niet hebt. Ik vind de techniek de grootste uitdaging.”

Voor de Nieuw-Zeelander staat een belangrijk deel van de dag ook in het teken van sport. “Vroeger heb ik rugby gespeeld. Ik was behoorlijk sportief toen ik nog jong was. Ik heb ook een halve marathon en een marathon gelopen. Maar rennen is een beetje belastend voor mijn lichaam nu, fietsen is wat dat betreft vriendelijker.” Op de Invictus Games doet Sonny onder meer ook mee aan het powerliften. “Ik heb ontdekt dat ik daar wel wat aanleg voor heb, ook dankzij mijn ervaring in bijvoorbeeld het rugby. Ik voel me er vertrouwd mee.”

Favoriete sporten

Zoals zoveel deelnemers aan de Invictus Games, doen ook de andere handboogschieters mee aan andere sporten. Gabriel geeft, als je hem ernaar vraagt, uiteindelijk ook een voorname plek op zijn favorietenlijstje aan zitvolleybal. “Omdat het een teamsport is, het gaat om de samenwerking als team. En je speelt dus ook vanzelf met anderen.” Overigens is hij ook een enthousiast skiër, golfer, wielrenner, duiker en zeiler. Voor Irina heeft zwemmen al van kindsaf op nummer één gestaan. “Ik heb altijd een actieve leefstijl gehad, vond het lekker om te sporten. Dat gaf me een goed gevoel. Ik ben niet per se een fan van competitie, ik sport voor mezelf. Na mijn twee zware knieblessures hebben de doktoren me wel geadviseerd sporten te zoeken die mijn knieën niet te veel belasten.”

Marcel Neagu geeft uiteindelijk wel zeer duidelijk de voorkeur aan het handboogschieten. “Ik doe ook mee aan zitvolleybal, maar handboogschieten is mijn favoriet. Het is een lifestyle geworden voor me. Ik heb dertig jaar sportervaring, heb voorheen ook veel gevoetbald. Maar niets is te vergelijken met het gevoel dat handboogschieten me geeft. Dankzij het boogschieten raak ik mijn frustraties, mijn stress, mijn nerveuze gevoel kwijt. Handboogschieten heeft me echt een ander, beter mens gemaakt.”

Neagu zit sinds 2002 in het Roemeense leger, hij ging mee op missies naar Kosovo, Irak en Afghanistan. Tijdens een patrouille in 2016, werd zijn voertuig geraakt door een explosief. Hij raakte gewond aan beide benen, zijn ruggengraat en hand. “Na het incident kon ik lange tijd niets aan sport doen. Ik keek echter naar de Invictus Games van 2017 en besloot toen dat ik voor een van de volgende edities een poging zou wagen. Vanwege mijn verwondingen koos ik voor handboogschieten. De sport daagde me meteen uit, het was liefde op het eerste gezicht.”

Herstel doelen

Allen benadrukken het belang van sport op hun weg naar herstel. Gabriel noemt het meedoen aan de handboogschietcompetitie op de Invictus Games van grote importantie in zijn herstelproces. “Het geeft me een doel. En helpt me ook mijn toekomst beter te plannen.”

Gabriel zou anderen ook willen aansporen te gaan handboogschieten. “Aanvankelijk dacht ik ook dat de sport niet voor mij geschikt was, maar bijna iedereen kan het doen. Het enige wat je eigenlijk nodig hebt is de wil om te leren. Al het andere komt gaandeweg het proces, voor het meeste is een oplossing voorhanden.”

Geen van allen staren ze zich blind op het erepodium in Den Haag. Het gaat ze vooral om het meedoen, om zichzelf uit te dagen telkens iets beter te worden. Irina: “Voor mij gaan de Invictus Games vooral ook over het ontmoeten van andere mensen, het leren van nieuwe dingen.”

Dat ze hun trip naar Nederland moesten uitstellen, begrijpen ze natuurlijk. Covid-19 heeft ook hun levens op de kop gezet. Vanwege de pandemie werden niet alleen de Invictus Games van 2020 uitgesteld, iedereen persoonlijk heeft zijn trainingen ook moeten aanpassen. De sporters met een mogelijkheid om te schieten in hun achtertuin kenden vanzelfsprekend minder beperkingen, maar niet iedereen verkeert in die gelukkige omstandigheden. “Ik woon op anderhalf uur rijden van de dichtstbijzijnde trainingsfaciliteit”, aldus Irina. “Ik heb in januari en februari nog goed kunnen trainen, maar daarna werd ik ziek en kwamen de corona restricties. Bovendien moest ik een operatie ondergaan, waardoor ik nu pas in november het schieten weer op kan pakken. Ik ben heel benieuwd hoe het dan weer gaat, wil graag de techniek beter onder de knie krijgen en mezelf testen.”

Sonny Te Rure stond ook van maart tot mei stil, vanwege de lockdown in Nieuw-Zeeland. “Ik kon wel een beetje fietsen in mijn omgeving, zolang ik in mijn bubbel bleef. Ik kreeg daar zelfs zoveel plezier in dat het voor mij een nieuw doel is geworden, voor de Invictus Games van volgend jaar.”

De Nieuw-Zeelander diende acht jaar in het leger, maar maakte een hoop mee. Hij stopte nadat hij bij een parachutesprong zijn enkel brak, maar vooral een eerdere klimtraining op Mount Ruapehu met de Victor Company, op 12 augustus 1990 had grote impact. Sonny en 12 collega’s raakten verzeild in een verschrikkelijke storm. Zes vrienden kwamen om, Sonny overleefde, met bevriezingsverschijnselen. “Ik heb die hele trip geprobeerd op ze te passen. Nooit dacht ik aan mezelf, altijd aan de anderen. Maar we zaten niet op de goede plek.”

Het deed hem goed in de laatste jaren oude vrienden terug te zien, en nieuwe vrienden te maken, via het Invictus Games-team van Nieuw-Zeeland. “Bij die gelegenheid ook heb ik de boog opgepakt. Dat was lang geleden. Als kind had ik wel met een pijl en boog geschoten. Daarbij vergeleken is mijn boog van nu een stuk geavanceerder en flitsender. De techniek – en het principe van oplijnen naar het doel – had ik vooral snel weer door dankzij mijn ervaring met dienstwapens. Het was meteen weer een genot.”

In de derde aflevering, die over een maand online komt, staat rolstoelrugby centraal.

Meer Nieuws

Alles over sport: #3 – Rolstoel rugby

Alles over sport: #3 – Rolstoel rugby

Invictus Roei Challenge: van Sydney naar Den Haag!

Invictus Roei Challenge: van Sydney naar Den Haag!

Officiële opening Speciaal Cruyff Court in Escamp

Officiële opening Speciaal Cruyff Court in Escamp