#16 – Invictus Games helpt om drempels weg te nemen

Wilskracht kan je Ivan Rudyi niet ontzeggen. De Oekraïner, teamcaptain van de Invictus-ploeg van zijn land, kreeg van de doctoren te horen dat hij zijn rechterhand niet meer kon gebruiken. En zie hem nu: bij de Invictus Games doet hij mee met het powerliften. ,,Die mededeling in het ziekenhuis maakte dat ik moest bewijzen dat ik fysiek weer zo sterk kon worden als ik zelf wilde, en niet zo zwak als een ander voorspelde.’’

Door Edward Swier

Mortieraanval

Vergis je niet, Ivan Rudyi is dolblij met de artsen die hem weer oplapten nadat hij op 7 augustus 2014 bij een mortieraanval in Loegansk zwaargewond raakte. Net als veel collega’s werd hij geraakt door granaatscherven. ,,De doctoren in het militaire ziekenhuis van Kharkov deden hun uiterste best, maar konden onmogelijk iedereen tegelijk helpen. En dus werd er ‘gesorteerd’. Ik kwam op de gang te liggen, bij degenen die minder kans maakten om te overleven en maar moesten wachten op hun beurt. Ik hoorde zeggen: ‘die daar dat wordt een moeilijk geval. Die houdt het waarschijnlijk niet lang vol.’ Dat was voor mij het teken om hun aandacht te trekken. Hé, jongens ik lig hier. Ik leef nog.’’

De operatie was behoorlijk heftig. Door het gebrek aan tijd en middelen werd Rudyi zonder anesthesie behandeld. Terwijl de ene dokter de granaatscherven eruit trok, hield een andere arts hem vast. ,,Ik kan niet veel meer voor je doen dan je hand vasthouden.’’ Het zijn de momenten, hoe heftig ook, die hij nooit vergeet, en die Ivan nu ook met de wereld wil delen.

Invictus Games

De Invictus Games bieden hem dat podium. ,,Ik merk dat de aandacht voor het evenement in ons land toeneemt. En dat daarmee ook de aandacht voor de fysieke en mentale situatie van veteranen groeit. Dat is erg belangrijk. Vrienden begrijpen je verhalen steeds beter.’’ Het leidt ook tot nieuwe inzichten. ,,Ik noem maar een klein voorbeeld: mensen houden vaker een deur open voor iemand in een rolstoel. Ik droom ervan, voor mijn maatjes, dat er een dag komt zonder drempels. Figuurlijk en letterlijk. Dat je in Kiev elk gebouw kunt betreden als je in een rolstoel zit, dat er nergens obstakels meer zijn. Dat zou toch prachtig zijn.’’

Voor hemzelf waren de Invictus Games ook een eyeopener. ,,Vroeger sportte ik veel. Maar nadat ik gewond was geraakt, ging ik niet meer. Ik durfde niet meer naar de sportschool. Het was mentaal zwaar, ik wist dat het nooit meer zou worden zoals vroeger. Dat het onwaarschijnlijk was dat ik ooit weer in goede vorm zou geraken. Maar, toen ik op televisie een programma zag over de deelname van Oekraïne aan de Invictus Games van 2017 veranderde iets bij me. Ik zag daar jongens die in veel slechtere conditie waren dan ik, die veel zwaarder gewond waren. En ik zag hoe zij dankzij sport weer tot leven waren gewekt, dat ze zich niet schaamden om naar de sportschool te gaan. Toen wist ik ook dat niets onmogelijk was.’’

Sporten

Om weer te kunnen sporten moest Rudyi echter wel een lange weg afleggen. Zijn rechterhand werkte aanvankelijk niet mee. De artsen vertelden hem dat hij nog geen pak suiker zou kunnen tillen. ,,Leer alles maar met links.’’ Hij weigerde het te accepteren.

Vrienden hielpen hem. ,,Ze gaven mij de elektrische gitaar die ik altijd al wilde hebben. Zo ben ik begonnen mijn hand weer te gebruiken. Ik probeerde te spelen, maar aanvankelijk lukte dat natuurlijk niet. Ik werd er helemaal gek van. Maar daarna werd ik er beter in, handiger. En nu? Nu hangt mijn arm er niet meer bij als decoratie, maar kan ik ‘m weer gebruiken.’’

Nadat hij ook aan zijn knie was geopereerd, pakte Ivan Rudyi het sporten echt weer op. ,,Met hulp van mijn vrouw. Ze stimuleerde me, gaf me ook af en toe een extra duwtje.’’ Inmiddels is hij flink fanatiek. ,,Ik voel me een stuk beter. Ga altijd met een grote glimlach.’’ Het powerliften heeft zijn grote voorkeur. ,,Ik heb het stap voor stap geleerd. Dat was best lastig, maar ik heb altijd in gedachte gehad dat het mogelijk moest zijn. En nu hoop ik dat ik het de rest van mijn leven kan blijven doen.’’

Onlangs stapte hij ook in een rolstoel, voor de allereerste basketbaltraining van zijn leven. ,,De Amerikaanse Invictus-ploeg was bij ons op bezoek en heeft ons wegwijs gemaakt. We hadden geen rolstoelen, kenden de regels niet. En zij zijn er juist zo ervaren in, ze hebben ons enorm geholpen. Dat was een geweldige ervaring. Het is prachtig om straks op de Invictus Games nu ook aan het rolstoelbasketbal mee te kunnen doen. Er is niets mooiers dan als team je land te kunnen vertegenwoordigen.’’

Teamcaptain

Hijzelf zal voorop gaan, letterlijk en figuurlijk. ,,Of ik nu goud win of niet, dat maakt me niet zoveel uit. Ik wil vooral laten zien dat het sporten je leven kan veranderen. Ik kom de deur weer uit, wil ook dat anderen dat weer doen. Sport heeft me mijn leven teruggegeven.’’ Hij draagt die boodschap ook uit als teamcaptain. ,,Ik vind dat een grote eer, en het was ook een enorme verrassing voor me. Wat mij betreft ben ik één van de jongens, niet anders of beter dan de rest. Maar het is voor mij wel de motivatie om harder te trainen én vooral ook anderen te motiveren er het beste van te maken.’’

Oekraïne stuurt een 20-tal atleten naar Den Haag. Zij zullen goed voorbereid aan de start verschijnen. Naar het bezoek aan Nederland, aan Den Haag en omgeving, kijkt Ivan Rudyi uit. ,,Mijn vrouw en ik hadden ons al jaren terug, voor mijn verwondingen, voorgenomen een keer naar Amsterdam te gaan. Die stad wilden we een keer zien. Nu zal ik zeker van die gelegenheid gebruik maken.’’

Meer Nieuws

Sporten met elkaar, het kan ook tijdens een pandemie

Sporten met elkaar, het kan ook tijdens een pandemie

Alles over sport: #3 – Rolstoel rugby

Alles over sport: #3 – Rolstoel rugby

Invictus Roei Challenge: van Sydney naar Den Haag!

Invictus Roei Challenge: van Sydney naar Den Haag!